Η κατάθλιψη είναι μια από τις πιο σοβαρές ψυχικές ασθένειες της εποχής μας, που επηρεάζει περισσότερο από 1 στους 10 ανθρώπους στον πλανήτη, ανεξάρτητα από ηλικία και φύλο, καθώς απ’ αυτήν μπορεί να υποφέρουν παιδιά, έφηβοι, ενήλικες άνδρες και γυναίκες.
Πολλοί την μπερδεύουν με την κακή διάθεση ή τη θλίψη που μπορεί κάποιος να βιώσει περιστασιακά, η κατάθλιψη ωστόσο είναι πιο περίπλοκη και θεωρείται σοβαρή νόσος καθώς σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει ακόμα και στην αυτοκτονία. Μάλιστα, η κατάθλιψη αποτελεί την δεύτερη αιτία θανάτου των νέων μετά τα τροχαία ατυχήματα!
Δυστυχώς, ο φόβος του πάσχοντα να μην στιγματιστεί κοινωνικά, είναι ένας από τους λόγους που, ενώ η νόσος είναι πολύ διαδεδομένη, μόλις τα τελευταία χρόνια περισσότεροι άνθρωποι μιλούν ανοιχτά για το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν και αναζητούν τη βοήθεια από κάποιον ειδικό.
Η κατάθλιψη εκδηλώνεται συνήθως με απώλεια ενδιαφέροντος και ευχαρίστησης, με έντονα αισθήματα απαξίας, ενοχής, με έντονη και απροσδιόριστη κούραση, με θλίψη και μελαγχολία που επικρατούν στον ψυχισμό του ανθρώπου που τον αποτρέπουν από τη συμμετοχή τους στις κοινωνικές και διαπροσωπικές του σχέσεις. Ο ασθενής κλείνεται στον εαυτό του και στο σπίτι του, νιώθει αβοήθητος, αντιμέτωπος με αδιόρατα αδιέξοδα και βαθιά απελπισία.
Υπάρχουν διάφορες μορφές κατάθλιψης, άλλες ηπιότερες (όπως π.χ. η εποχιακή) και άλλες πιο σοβαρές (όπως η ψυχωσική), με πιο συνηθισμένη τη μείζονα καταθλιπτική διαταραχή, που εμφανίζει έντονα καθημερινά συμπτώματα για τουλάχιστον δύο εβδομάδες και συνοδεύονται από αλλαγή στην προηγούμενη λειτουργικότητα του ατόμου.
Τι μπορεί να προκαλέσει την κατάθλιψη;
Υπάρχουν διάφοροι – κυρίως κοινωνικοί – παράγοντες που μπορούν να πυροδοτήσουν την εμφάνιση της κατάθλιψης σε έναν άνθρωπο, όπως:
- Κάποια επώδυνη, στρεσογόνα συναισθηματική εμπειρία όπως ένα διαζύγιο, ένας θάνατος, μια απόλυση
- Αν το άτομο έχει υποστεί κάποιου είδους κακοποίηση ή παραμέληση, ειδικά στην παιδική του ηλικία
- Αν υπάρχει προσωπικό ιστορικό με άλλα ψυχικά νοσήματα
- Η ύπαρξη σοβαρών προβλημάτων υγείας
- Η ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού κατάθλιψης ή άλλων ψυχικών διαταραχών
Πως μπορώ να αναγνωρίσω τα συμπτώματα της κατάθλιψης;
Κάθε άνθρωπος αντιμετωπίζει διαφορετικά συμπτώματα, άλλοτε ηπιότερα άλλοτε πιο σοβαρά και γι’ αυτό πρέπει να τα αξιολογήσει προσεκτικά, ώστε να αναζητήσει το συντομότερο δυνατό βοήθεια απέναντι στον αόρατο εχθρό. Αυτά είναι:
- Συναισθήματα θλίψης και πεσμένη διάθεση
- Αλλαγές στην όρεξη, απώλεια ή αύξηση βάρους
- Απώλεια ενδιαφέροντος ή ευχαρίστησης από δραστηριότητες που απολαμβάνατε πρωτύτερα
- Απώλεια ενέργειας ή έντονη κόπωση
- Διαταραχές στον ύπνο
- Νευρικότητα
- Δυσκολία στη συγκέντρωση και στη λήψη αποφάσεων
- Αισθήματα ενοχών
- Αυτοκτονικές σκέψεις ή απόπειρα αυτοκτονίας
Αν το άτομο εντοπίσει τα συμπτώματα, δεν πρέπει να διστάσει να αναζητήσει την υποστήριξη της οικογένειας και του φιλικού του περιβάλλοντος και την βοήθεια ενός ειδικού.
Πολλοί άνθρωποι, είτε δεν μπορούν να κατανοήσουν μόνοι τους τα συμπτώματα, είτε ανησυχούν για τον κοινωνικό αντίκτυπο με τον οποίο πιστεύουν ότι θα βρεθούν αντιμέτωποι, είτε φοβούνται τα χορηγούμενα φάρμακα που μπορεί να προτείνει ένας επιστήμονας ψυχικής υγείας, με αποτέλεσμα, να χειροτερεύει μια κατάσταση η οποία είναι αντιμετωπίσιμη και διαχειρίσιμη.
Τι είναι η σεροτονίνη;
Η σεροτονίνη ή αλλιώς «ορμόνη της χαράς» είναι μια χημική ουσία του ανθρώπινου οργανισμού που επηρεάζει τη διάθεση μας. Η σεροτονίνη επιδρά στη συμπεριφορά, τη μνήμη και τη μάθηση, στον ύπνο, στην όρεξη, στην σεξουαλική επιθυμία, στη θερμοκρασία του σώματος, ακόμα και στην υγεία των οστών.
Οι επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα υψηλά επίπεδα σεροτονίνης συνδέονται με συναισθήματα χαράς και ανεβασμένη διάθεση ενώ αντίθετα, τα χαμηλά επίπεδα συνδέονται με κάποια από τα συμπτώματα της κατάθλιψης, όπως η θλίψη και η κακή διάθεση.
Όταν ο οργανισμός βρεθεί υπό καθεστώς μεγάλου άγχους, το στρες προκαλεί την υψηλή απελευθέρωση της σεροτονίνης και, αν αυτό διαρκέσει πολύ, οδηγεί σε εξάντληση των φυσικών του αποθεμάτων. Γι’ αυτό και τα περισσότερα αντικαταθλιπτικά φάρμακα αυξάνουν τα επίπεδα σεροτονίνης.
Για να βοηθηθεί ο οργανισμός, μπορεί να χορηγηθεί η φυσική ουσία 5-ΗΤΡ, ένας μεταβολίτης που βοηθά στην παραγωγή σεροτονίνης, όταν αυτή βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα. Με την καθοδήγηση του ειδικού υγείας, ο ασθενής μπορεί να καταλήξει στο δικό του προσαρμοσμένο πρόγραμμα θεραπείας και λήψης της δοσολογίας που θα του επιτρέψει να υπερνικήσει την κατάθλιψη.
Μπορώ να αυξήσω τα επίπεδα σεροτονίνης με φυσικό τρόπο;
Υπάρχουν φυσικοί τρόποι για να ενισχύσουμε τα επίπεδα σεροτονίνης στον οργανισμό μας, ώστε να βελτιώσουμε τη διάθεση μας και να προστατέψουμε τον οργανισμός μας από την έναρξη πολλών ψυχικών διαταραχών.
- Εκθέσου στο φως του ήλιου
Το φως του ήλιου έχει ευεργετικές επιδράσεις στη διάθεση μας γι’ αυτό και μια απλή καθημερινή βόλτα για 10-15 λεπτά στον καθαρό αέρα και τη φύση μπορεί να έχει θετική επίδραση στον οργανισμό μας.
Από το απλό περπάτημα μέχρι την αερόβια άσκηση (κολύμπι, ποδήλατο, τρέξιμο) ο οργανισμός ωφελείται, η διάθεση βελτιώνεται και αυξάνεται η σεροτονίνη στον εγκέφαλο.
Βάλε στη διατροφή σου τροφές που περιέχουν την τρυπτοφάνη, το αμινοξύ που αυξάνει την παραγωγή σεροτονίνης στο σώμα. Αυτές είναι το τυρί, ο ανανάς, το τόφου, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι , τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά.
Ο διαλογισμός βοηθά στην χαλάρωση, προάγει τον θετικό τρόπο σκέψης, ανακουφίζει από το στρες και όλα αυτά, συνδυαστικά, αυξάνουν τα επίπεδα της σεροτονίνης στον εγκέφαλο.
